Inspiratieboek voor het mbo: ‘Dat kan bij ons niet!’

Hoe motiveer je je studenten en hoe voorkom je uitval? Hoe verklein je de kloof van je onderwijs met het bedrijfsleven? Hoe speel je in op de snelle technologische ontwikkelingen? Hoe zorg je voor voldoende begeleide onderwijstijd wanneer studenten steeds meer online en op locatie leren?

In dit inspirerende boek dat op 15 juni verschijnt worden acht succesvolle, vernieuwende mbo-instellingen in Nederland geportretteerd. Zij laten zien hoe ze het voor elkaar hebben gekregen hun onderwijs daadwerkelijk om hun studenten heen te bouwen, om zo beter onderwijs te kunnen geven en beter aan te kunnen sluiten op de ontwikkelingen in de maatschappij.

De geportretteerde instellingen laten zien wat het betekent de student écht centraal te zetten, en welke obstakels je daarvoor moet overwinnen. Zij tonen aan dat mbo’s ook binnen de huidige regelgeving en het rendementsdenken wel degelijk succesvol kunnen vernieuwen. Tegelijkertijd maakt het boek duidelijk dat er nog veel winst te behalen valt door beter gebruik te maken van ict, bijvoorbeeld in het vergroten van de ict-deskundigheid van medewerkers.

MBO'ers zijn denkende doeners!

Ruim een week geleden is Tanja Jadnanansing haar Denkende Doener Toer gestart. In deze tour fietst zij de komende negen maanden langs verschillende onderwijsinstellingen en ondernemers in Amsterdam om haar boodschap over de Denkende Doener te verspreiden.

Denkende Doener
Tanja legt uit wat voor haar de Denkende Doener betekent:

“Het is mij een doorn in het oog dat over jongeren in het beroepsonderwijs wordt gesproken als ‘de gouden handjes’, terwijl het altijd gaat om een combinatie van denken en doen. Als samenleving zijn we te veel bezig met het verheerlijken van het cognitieve talent, ik wil pleiten voor het praktische talent. Beter gezegd voor de combinatie. Het gaat erom dat wij dat beroepsonderwijs oprecht gaan waarderen. En dat is helemaal niet zo moeilijk.’’

We lijken wel gek!

Gisteren ben ik de dag begonnen met het aanmaken van een Google Apps for Education omgeving. Ik wil Google Classroom uittesten en dat kan alleen op die manier. Voor het inrichten van zo'n omgeving heb je wel een eigen domein nodig, maar gelukkig had ik er nog een die ik niet meer gebruikte.
Het configureren van het domein kostte wat tijd, want je krijgt te maken met CNAME en MX records. Google wil natuurlijk wel zeker weten dat jij de eigenaar bent en alle mail wordt via dat domein naar Gmail geleid.

Google Classroom
Na enige tijd was ik dan toch zover dat ik Google Classroom kon gaan inrichten. Dat stelt op zich weinig voor want een klas is zo aangemaakt! Maar wat is een klas zonder leerlingen? Dus dacht ik even snel wat mensen uit te nodigen via hun eigen e-mail adres. Helaas, dat kan dus niet! Alle deelnemers moeten op hetzelfde domein zitten, dus moest ik via de beheersconsole van Google Apps eerst nieuwe gebruikers aanmaken...

Meneer, bent u een startende leraar?

Gisteren mocht ik een workshop verzorgen op de Inspiratiedag voor startende leraren in Utrecht, die geopend werd door minister Jet Bussemaker. Waarom zeg ik dit er gelijk bij in mijn eerste zin? Omdat ik het best wel goed vind van haar dat zij in dit soort bijeenkomsten investeert door even te komen voor een peptalk. Hoe vaak hebben we het niet meegemaakt op niet de minste onderwijscongressen dat een minister toezegde te komen, maar op het laatste moment altijd iets anders had?

Het eerste dat me gevraagd werd toen ik het schoolgebouw binnenkwam was: "Meneer, bent u ook een startende leraar?" Zo schattig!

Ik heb in tijden niet zo'n jong gehoor gehad als gisteren en dat gaf me een extra boost om er toch vooral iets speciaals van te maken. Het filmpje dat ik via Twitter kreeg aangedragen hielp zeker om de sfeer losjes te maken. Waar ik erop gehoopt had dat iedereen wel een device bij zich zou hebben bleek dat toch iets tegen te vallen. Ook het feit dat aanwezigen kwamen uit PO, VO en MBO maakte het best lastig om voor iedereen de verwachtingen waar te maken.

De tijd vloog om zodat ik lang niet alles kon laten zien en doen wat ik wilde, maar het is me gelukt om naast inspiratie ook Todaysmeet, Mentimeter, Answergarden, Sticky Moose en Google Forms te delen. Toch blijft mijn boodschap dat het niet gaat om de tooltjes, maar om de docent die ze op een goede manier (en gedoseerd) weet in te zetten.

Of, zoals Rob Sudmeijer gisteren zo mooi zei:

@trendmatcher Als ik ergens van overtuigd ben, is dat technologie uitsluitend facilitator is. Échte innovatie komt uit handen van docenten.
— Rob Sudmeijer (@RobSudmeijer) April 9, 2014

Themabijeenkomst het Alternatief

Naar aanleiding van het boek Het Alternatief van René Kneyber en Jelmer Evers, de stroom twitterberichten en de publiciteit daaruit voortkomend, organiseert het Consortium voor Innovatie op 15 november 2013 een themabijeenkomst met sprekers rondom dit thema uit alle geledingen vanuit maar ook buiten het onderwijs.

Docenten René Kneyber en Jelmer Evers openen met Het Alternatief de aanval op de Haagse afrekencultuur in het onderwijs. Een steeds grotere nadruk op toetsen, cijfers, protocollen en ranglijsten demotiveert de docenten en dreigt de ontwikkeling van kinderen te schaden. Iedereen wil goed onderwijs.

Toch lijkt er iets niet goed te gaan. Het onderwijs staat in een allesbehalve goed daglicht. In plaats van te kijken naar resultaten moeten we gaan sturen op vakmanschap en vertrouwen.
Het Nederlandse onderwijs staat daarom op een belangrijk keerpunt: gaat het de heilloze, doodlopende weg van het afrekenen verder volgen of kiest het voor een alternatief?

Dit onderwerp wordt vanuit verschillende gezichtspunten onder de loep genomen met presentaties van Jelmer Evers, Tanja Jadnanansing, Michiel Steegers en Frank Weijers. Door de opzet staat het CvI garant voor een levendige discussiemiddag!

Kijk voor het volledige programma en andere informatie bij het Consortium voor Innovatie.

Social media in het onderwijs voorbeelden

Naar aanleiding van een vorig bericht waarin ik sprak over "tools die zich reeds bewezen hebben in het onderwijs" nam Ashwin Brouwer contact met me op en kwam met een geweldig idee:

Willem, laten we een oproep doen aan ons netwerk om de mooiste voorbeelden die ze ZELF hebben ervaren in het onderwijs met gebruik van Sociale media / web 2.0 tools kort te beschrijven / filmen / fotograferen en naar ons op te sturen. Vervolgens gaan we dat bundelen en publiceren we dat op verschillende manieren, met een digitaal boekje, misschien een website, pinterest bord, youtube lijst, etc. Dat resultaat geven we dan weer terug aan de deelnemers van dit project zodat zij (en wij) een hele collectie van inspirerende voorbeelden / bewijzen hebben. Mooi om te gebruiken voor hen zelf, tijdens een workshop of om de baas te 'overtuigen'.

Heerlijk, dat enthousiasme en natuurlijk is dit een initiatief waar ik graag aan wil meewerken, dus hebben we een formulier gemaakt waarop alle gegevens die we nodig denken te hebben voor een dergelijke verzameling ingevuld kunnen worden. Echter, voor een succes zijn we wel afhankelijk van jullie, die als docenten "met de voeten in de klei staan" en daarom de beste bewijzen kunnen aanleveren! Doen jullie mee? Wij beloven dat je er een mooi overzicht voor terugkrijgt met aansprekende voorbeelden waar je zelf ook weer uit kunt putten.

Dus, help mee aan een inspirerende verzameling van voorbeelden rondom het gebruik van sociale media en webtools in het (mbo) onderwijs! Vul het formulier in op socialmediainhetmbo.nl en geef ons even de tijd om er iets moois van te maken!

Durf te delen!

Omdat ik ervan uitga dat ook jij ervan overtuigd bent dat leraren leidend kunnen en willen zijn bij vernieuwing in de school vestig ik graag je aandacht op de nieuwe (en verbeterde!) Onderwijs Pioniers-rondes in het VO en MBO waar leraren zich kosteloos voor kunnen aanmelden. Je maakt dan kans op een budget van 5000 euro, een crash course tot Pionier, een lerend netwerk van pionierende collega’s en uiteindelijk de Onderwijs Pioniers Trofee.

Maar belangrijker: het is een kans om een eigen idee op school te realiseren en te ervaren hoe leiding geven aan iets nieuws werkt. De deadline is 31 maart! Een vrijblijvende brainstormsessie voor lerarenteams aanvragen kan! Kijk op onderwijspioniers.nl voor meer info.

Kijk direct hoe je als leraar mee kunt doen: vo of mbo of download de flyer voor leraren.

Sociale Media in de les

Afgelopen donderdag was de 27e conferentie van saMBO-ICT.
Een van de meest inspirerende presentaties die ik daar volgde werd gegeven door Sandra van Eys, docente verpleegkunde bij ROC Flevoland. Tot voor kort was zij altijd aan het jagen op mobieltjes in de klas. Iedereen die betrapt werd mocht hem inleveren bij de juf. Toen kwamen er tablets voor alle docenten, bedoeld om er aan- en afwezigheid op bij te houden. Sandra kreeg al snel in de gaten dat er met tablets veel meer mogelijk was. Zij volgde een opleiding tot mediacoach en veranderde haar aanpak in de les.

Social Media Bingo

Tijdens de Week van de Social Media van het CvI verzorgde ook Patrick Koning afgelopen woensdag een geweldige presentatie waarmee hij de deelnemers lekker actief maakte.

Hij hield zijn verhaal namelijk aan de hand van uitgedeelde bingo kaarten met daarop een aantal iconen van al dan niet veelgebruikte S0cial Media tools. Deelnemers werden uitgenodigd 4 of 5 op een rij als eerste te benoemen en natuurlijk vielen er daarbij ook prijzen te winnen.

Het bleek nog lastig genoeg om alle tools snel te herkennen én te beschrijven en daar hoopte Patrick natuurlijk op. Zo kon hij mooi uitleggen wat je met bijvoorbeeld een tool als Socrative kunt doen in het onderwijs. Een leuke werkvorm die ik zeker ook eens (met toestemming van Patrick) ga hanteren!

De presentatie van Patrick is hier te vinden.
De bingo kaart vind je hieronder, alleen heb ik hem bewerkt met Thinglink:

Klaslokalen Van De Toekomst & CousCous

Dit is een gastpost van Karim Amrani

Hoe zullen klaslokalen in de toekomst er uit kunnen zien? Wat nou als we in staat waren om deze educatieve ruimtes opnieuw (helemaal van nul) te ontwerpen?

Klaslokalen zijn interessante ruimtes. Men leert, werkt samen en sociale interacties vinden plaats. Toch heeft “het format” van het klaslokaal de afgelopen 100 jaar relatief weinig verbeteringen gekend. Dus wat nou als we een wit doek konden pakken, nieuwe verf en de toekomst opnieuw konden ontwerpen? In deze post deel ik wat ideeën die een mogelijke toekomst illustreren.

Niks Nieuws
Het is geen nieuw idee om “klaslokalen van de toekomst” te ontwerpen. Veel bedrijven en instanties zijn hier al jaren mee bezig geweest. Drie voorbeelden:

Daarnaast heb je natuurlijk de grote jongens die hun plannen voor de toekomst graag mooi
verpakken zoals:

• Microsoft
• Intel

Techniek op de basisschool

Afgelopen woensdag kopte de Volkskrant:
VVD en PvdA: vak techniek al op basisschool

Mijn eerste reactie was: Ja hoor, weer een vak erbij, schuif het maar op het bordje van de meester en de juf. In het artikel wordt overigens ook lekker ongenuanceerd gesteld dat juffen geen kaas van techniek hebben gegeten, toe maar...

En dan kom ik vandaag toevallig via een NL Google+ groep over 3d printers terecht bij basisschool de Morgenster in Geldermalsen, waar juf Manuela van den Bos als als coördinator Wetenschap & Techniek en Excellentie voor haar klas met hoogbegaafden de onderdelen van een 3D printer heeft aangeschaft, die vervolgens door de kinderen zelf in elkaar is gezet!

Dus waar de ene leerkracht zegt: Techniek, hallo, moet ik dat er ook nog bij doen? zijn anderen hier al lang mee bezig! Als je naar de website van de Morgenster gaat zie je dat Techniek & Wetenschap gewoon is opgenomen in het startmenu.
In Talent nr 5 - 2012 staat een uitgebreid artikel over het 3D project onder de titel: Hoezo te moeilijk? Er zijn mooie foto's beschikbaar en er is een prachtig filmpje gemaakt. Tenslotte is er een (Engelstalig) weblog waar alles nog eens mooi geëtaleerd wordt.

Dus, wil je wat met techniek gaan doen in je onderwijs maar weet je niet waar je beginnen moet? Bezoek dan eerst eens de Morgenster via de links hierboven en laat je inspireren door een juf!

Met de iPad op pad

Tineke Bröcheler is docente Geschiedenis en ICT coördinator op het Sint-Janscollege in Hoensbroek. Zij is geïnteresseerd in alles wat met onderwijs, geschiedenis en ICT te maken heeft.

Vorig jaar startte zij een pilotproject getiteld: “Met Ipad op pad”.
Docenten van de vakken wiskunde, Duits en geschiedenis gingen samen met leerlingen onderzoeken wat de mogelijkheden zijn - en de eventuele meerwaarde kan zijn - van het werken met een Ipad in het voorgezet onderwijs. Ervaringen werden opgetekend in een weblog en al snel volgde een twitteraccount dat nog steeds volop gebruikt wordt!

Het is geweldig om de berichten op het weblog van achteren naar voren terug te lezen want zo krijg je een mooi beeld van de ontdekkingstocht die leraren en leerlingen samen volgden.

Maar Tineke bedacht dat er nog veel meer mogelijk was en zo werd Jantje geboren. Leerlingen werden op pad gestuurd met de iPad en kregen een duidelijke opdracht mee. De klas vond dat zo leuk dat het door de school ging gonzen. Een andere klas wilde ook wel zo met geschiedenis bezig zijn! Dus werd Janneke geboren. (Vraag me nu opeens af wie haar verwekt heeft, maar dat terzijde). Jantje en Janneke maken van alles mee en komen op de vreemdste plaatsen. Van alles worden foto's en verslagen gemaakt en deze worden trouw gepubliceerd op de weblogs. Voor alle duidelijkheid: Een dergelijk project kan je natuurlijk ook gewoon met een (foto)camera doen!

Wil je inspiratie opdoen? Lees dan metipadoppad.blogspot.nl eens door en begin bij het eerste bericht. Onderaan kun je dan telkens klikken op nieuwere berichten. Zo krijg je een prachtig beeld van de ontwikkeling die het inzetten van de tablet op het Sint-Janscollege heeft doorgemaakt.

Lustrumsymposium op Niekée

Gisteren mocht ik meedoen met het lustrumsymposium op Niekée ter gelegenheid van hun vijfjarig bestaan als vernieuwingsschool over het onderwijs van de toekomst. Ik heb drie discussierondes verzorgd waarin met name de rol van de leraar centraal stond en de plaats die deze inneemt bij het onderwijs van de toekomst. Dit aan de hand van stellingen als:
om te leren heb je geen leraar nodig.

Maar er gebeurde veel meer op dat symposium! Het programma stond bol van verrassende onderdelen, gelardeerd door leuke intermezzo's. Opvallend daarbij was de rol van de leerlingen die bij alle aspecten van organisatie en uitvoering betrokken waren. Daarnaast kun je er niet omheen om vast te stellen wat een prachtig schoolgebouw Niekée heeft. Welke school heeft nu een complete permanente klimwand in de hal staan? Niekée dus wel. Niet (alleen) als blikvanger, maar gewoon om te gebruiken! Een inspirerende omgeving waarin het prettig moet zijn om te leren, zowel voor leerlingen als voor medewerkers. Mijn complimenten voor alle kartrekkers die dit concept gestalte hebben weten te geven!

Maurice de Hond was er ook en verzorgde een keynote. Je kunt natuurlijk wel raden waarover! Ik heb het opgenomen en je kunt zijn presentatie hier beluisteren:


Hier een korte opname van de opening waarbij ook de klimwand werd ingezet en nog wat foto's die ik gemaakt heb, onder andere van de prachtige frozen statues!

Hallo Wereld! Een prachtig project!

Wieke Heikoop, ook bekend als @kermisjuf is leerkracht bij de Rijdende School. Tijdens de kermis in Weert heeft zij samen met Sanne Meijrink, een collega die woont en werkt op de International Indusschool in India een gezamenlijk project uitgevoerd.

Daarvan is een Prezi gemaakt die hieronder is te bekijken. Gedegen werk met een zeer uitvoerig transcript. Ik neem het hier over omdat ik zeer onder de indruk ben van het project zelf maar ook van de manier waarop het is beschreven. De Prezi staat vol mooie foto's en tekeningen, filmpjes en onderstaande tekst met links naar voorbeelden. Dit moét andere leerkrachten toch wel inspireren om iets dergelijks te gaan doen!

Sociale media op de basisschool

Hoe zet je sociale media met succes in op school? Op die vraag geven 21 mensen uit het basisonderwijs (19 Nederlanders, 2 Vlamingen) antwoord in het boek 'Sociale Media op de Basisschool', dat eind juni verschijnt. Het boek is prachtig geïllustreerd, vooral dankzij kinderen, die tekeningen over sociale media maakten. Hun creaties geven het boek extra kleur.

Het boek bevat verhalen van en over inspirerende leerkrachten, directeuren en één klassenouder. Ze zijn bijna allemaal gevonden via Twitter. Ze geven antwoord op de volgende vragen:

Vrijheid geef je door!

Dit jaar deden meer dan 2500 jongeren mee met Clips voor Vrijheid animatieworkshops van Stichting HOLY. Hun clips vormen een inspirerende collectie waarin zij hun mening over vrijheid uiten. Hieruit zijn 10 genomineerden gekozen en drie winnende clips. Alle clips zijn gebundeld op de speciale Clips voor Vrijheid website: www.clipsvoorvrijheid.nl/wedstrijd5mei.

Het thema van de bevrijdingsdag is dit jaar 'Vrijheid geef je door!' en dit is precies wat deze jongeren doen met hun clips. Alle 10 animatieclips worden dit jaar op grote schermen getoond op verschillende bevrijdingsfestivals door het hele land. De clips kun je ook op Youtube bekijken.